{"id":6371,"date":"2014-08-31T08:08:05","date_gmt":"2014-08-31T08:08:05","guid":{"rendered":"http:\/\/scheepswerfdevlijt.nl\/?p=6371"},"modified":"2025-05-30T11:55:01","modified_gmt":"2025-05-30T11:55:01","slug":"scheldejol-1930","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/?p=6371","title":{"rendered":"Scheldejol, 1930"},"content":{"rendered":"

\u00a0<\/span>\u201cHet Zeilen\u201d, 1919, C.H.M. Philippona<\/strong>
\nDe Scheldejollen voldoen in elk opzicht uitstekend, hoewel noch hun sierlijkheid, noch hun snelheid erg groot zijn.
\n<\/em><\/p>\n

\"Scheldejol\"<\/a>
\nModel Scheldejol, Scheepvaartmuseum, Amsterdam<\/em><\/p>\n

Geschiedenis<\/strong>
\n<\/span>Op voorstel van de Belgische zeilkampioen Leon Huybrechts liet het Belgische watersportverbond (RYCB) door Leopold Standaert een eenheidsklasse ontwerpen. De naam werd \u201cMonotype d\u2019Anvers\u201d, of \u201cScheldejol\u201d<\/em>. De eerste tien zeilboten werden op 13 juni 1913 in Antwerpen opgeleverd. Kort hierna brak de Eerste Wereldoorlog uit en vluchtte Huybrechts naar Nederland waar hij veel reclame maakte voor de Scheldejol.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Leon Huybrechts (1876-1956)<\/em><\/p>\n

Zo werd dit type in de jaren \u201920 en \u201930 van de vorige eeuw ook bij Nederlandse zeilers tamelijk populair. In die periode was de Scheldejol korte tijd ook een Olympische klasse.
\nDe bloeitijd duurde echter niet lang, waarschijnlijk was een belangrijke reden dat zeiljachten met meer dan 16 m2<\/sup> zeil in Nederland extra belast werden. Op de Kaag stopte men al in 1931 met wedstrijden voor de Scheldejollen. In de latere drukken van het standaardwerk van H.C.A. van Kampen,\u00a0De Zeilsport,<\/em> wordt deze jol niet meer genoemd.<\/p>\n

\"Zeilsport\"<\/a>
\n\u00a0\u00a0Foto uit “De Zeilsport”, 5de druk 1939<\/em><\/em><\/p>\n

Maten en bouwwijze
\n<\/strong>Afmetingen: lengte 5 meter, breedte 1.90 m en diepgang zonder zwaard 0.66 m. De Scheldejol werd gebouwd van hout. De huidgangen werden overnaads met koperen klinknagels geklonken op de spanten. De jol had een boegsprietje en een vlakke spiegel. Het zwaard was van 10 mm dik staalplaat dat aan de voor- en achterzijde gescherpt was.\u00a0Tuigage: De Scheldejol had een zeiloppervlak van 17,58 m\u00b2. Het tuig met de stijlopstaande rechte gaffel wordt een houarituig genoemd. Bijzonder aan de Scheldejol was het verplaatsbare jagerboompje dat toeliet om de fok beter te plaatsen op voordewindse koersen.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Uit “Van Zeilkano tot Oceaanjacht”, 1931<\/em><\/p>\n

E\u00e9n gebouwd<\/strong>
\nOp scheepswerf De Vlijt werden regelmatig Scheldejollen gerepareerd en in winterberging genomen. Voor zover bekend is er maar \u00e9\u00e9n Scheldejol gebouwd. Dat was in de z<\/p>\n

omer van 1930 toen met volgnummer 265 de Scheldejol \u201cSlippertje\u201d<\/em> voor A. van Veen uit Amsterdam werd gebouwd. De boot kostte \u0192 1032,80. In juni van dat jaar won de \u201cSlippertje\u201d een eerste prijs bij wedstrijden op de Westeinderplas die georganiseerd waren door watersportvereniging de Nieuwe Meer. In de zomer van 1932 lukte het Van Veen opnieuw om op de Westeinderplas \u201cSlippertje\u201d naar een eerste plaats te zeilen. De boot kwam regelmatig terug op De Vlijt voor stalling en reparatie.<\/p>\n

\"Scan<\/a><\/p>\n

uit: Het Water op! \u00a0H.C.A. van Kampen, 1938<\/em><\/p>\n

Een andere Scheldejol, de \u201cRakker\u201d van J. van Breemen , stond jarenlang buiten het seizoen op De Vlijt in winterberging. Evenals de Scheldejollen \u201cArrow\u201d van G. Tielrooy en \u201cLookout\u201d van Verwey.\u00a0De “Rakker” overleefde de tweede wereldoorlog en stond tijdens de wintermaanden tot 1949 in een van de loodsen van scheepswerf De Vlijt in Aalsmeer. Daarna komt er geen Scheldejol meer in de werkboeken voor, de Scheldejol lijkt ‘uitgestorven’.<\/p>\n

Bob Evers<\/strong>
\nHet is dan ook merkwaardig wanneer in de populaire Bob Evers-serie van Willy van der Heide in het boek\u00a0“Een motorboot voor een drijvend flesje”\u00a0<\/em>\u00a0(1953) ineens een Scheldejol opduikt! De helden Bob, Jan en Arie gaan met deze boot een zeilvakantie ondernemen, maar in plaats daarvan beleven ze allerlei andere avonturen. Het is trouwens maar de vraag of de auteur, of de illustrator, duidelijk voor ogen stond wat een scheldejol eigenlijk voor soort boot was! De omslagillustratie van Frans Mettes laat inderdaad een overnaads gebouwd scheepje zien maar het boegsprietje ontbreekt zoals ook de verstaging. Bovendien lijkt het er op dat het achterschip scherp is. Maar goed, de Scheldejol keerde nog \u00e9\u00e9n maal op het water terug.<\/p>\n

\"7409aa50-b811-012d-655d-0050569439b1\"<\/a><\/p>\n

Slot
\n<\/strong>Of er in Nederland nog Scheldejollen bestaan? Waarschijnlijk moet een reisje naar Antwerpen worden ondernomen. Daar is in het Museum aan de Stroom nog \u00e9\u00e9n exemplaar te bewonderen. Over de snelheid kunnen we niet meer oordelen, maar de jol lijkt sierlijker dan het oordeel dat Philippona bijna honderd jaar geleden gaf.<\/p>\n

\"206251\"<\/a>
\n\"206250\"<\/a>
\nScheldejol in Antwerpen, Museum aan de Stroom<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De Scheldejol was tamelijk kort een populaire zeilklasse in Nederland. Op De Vlijt is er in 1930 ooit maar eentje gebouwd.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6405,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-6371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zeiljachten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6371"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12236,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371\/revisions\/12236"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}