{"id":5396,"date":"2013-10-18T18:31:00","date_gmt":"2013-10-18T18:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/scheepswerfdevlijt.nl\/?p=5396"},"modified":"2025-05-30T11:50:22","modified_gmt":"2025-05-30T11:50:22","slug":"pontonniers-motorboten-1939","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/?p=5396","title":{"rendered":"Pontonniers motorboten, 1939"},"content":{"rendered":"

Mobilisatie 1939<\/h2>\n

Het ministerie van Defensie verleende in de laatste maanden van 1939 enorm veel opdrachten aan allerlei bedrijven. Ook voor scheepswerf \u2018De Vlijt\u2019, waar in die periode regelmatig voor het Corps Pontonniers in Dordrecht boten werden gebouwd. Zie op deze website onder andere de hoofdstukken: ‘Aluminium boten’, ‘Zes sleepboten’ en ‘Spantloze pontons’.<\/p>\n

\"Afbeelding<\/a><\/p>\n

Pontonniers\u00a0Motorboot, tekening 1034-1, \u00a0H.W. de Voogt, 4 oktober 1939<\/em><\/p>\n

H.W. de Voogt ontwierp een serie van 15 stalen motorboten met een lengte van 7 meter, breedte 2.20 m een diepgang van 0.64 meter. Ze werden voorzien van een Ford-A benzinemotor waarvan niet meer te achterhalen is hoeveel pk\u2019s ze leverden. Het bedrijf van Fred J. Kemper uit Schiedam was de leverancier van deze motoren.<\/p>\n

\"353-3\"<\/a><\/p>\n

Bouw<\/h2>\n

In de week van 18 tot 24 november 1939 werd op de werf door de ijzerwerkers met de bouw begonnen. De romp was van 3 mm SM staal, geklonken op de spanten. Onder de romp kwamen twee scheggen \u2018in stroomlijnvorm\u2019, deze werden aan het schip gelast. De open cockpit kreeg vurenhouten vloeren maar de banken, de motorkast en de stuurkast waren van Java teak. De 15 stuurwielen werden door de firma Koetse uit Hoogezand geleverd. Onder de waterlijn werden de boten geteerd, boven water kregen ze een grijze verflaag. Het teakhout werd eenmaal met lijnolie bestreken en daarna twee maal met \u2018harpuis\u2019, dat was een langdurig gekookt mengsel van gele hars en lijnolie.<\/p>\n

\"353-1\"<\/a>
\nOp de bakboordzijde van de stuurkast werd een Bosch-Eisemann zoeklicht gemonteerd. Rondom de romp kwam een \u2018stootbossing\u2019 met een diameter van 80 mm, gemaakt van langvezelig, blank kokostouw.\u00a0De aanneemprijs per boot was 1840 gulden, voor de 15 boten werd de prijs dus \u00a0\u0192 27.600,–<\/p>\n

Mei 1940<\/h2>\n

Hoewel de internationale spanning toenam, bereikte de oorlog Nederland waarschijnlijk sneller dan werd verwacht. In februari en maart 1940 kreeg men op de werf\u00a0 vanuit Dordrecht verschillende keren van kapitein Van der Flier de opdracht om de bouw van deze 15 boten geheim te houden.<\/p>\n

\"353-2\"<\/a><\/p>\n

Geheimhouding van defensieorders, 18 maart 1940<\/em><\/p>\n

De bouw zelf verliep voorspoedig, de eerste boot werd als testmodel op 21 maart 1940 bij de Pontonniers afgeleverd. Op 13 april volgden vier boten en op 30 april nog eens twee. Toen op 10 mei 1940 de oorlog uitbrak lagen er drie boten op werf te wachten om afgeleverd te worden. E\u00e9n was bijna klaar en de laatste vier konden binnen enkele weken gereed zijn.<\/p>\n

Slot<\/h2>\n

Zeven boten waren dus afgeleverd en acht lagen nog op de scheepswerf in Aalsmeer. Waarschijnlijk zijn deze laatste omstreeks juli 1940 afgeleverd, maar hier is geen duidelijkheid over. Wel is duidelijk dat de Nederlandse pontonniers niets meer met deze vijftien motorboten hebben kunnen doen, daarvoor was het toen te laat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog bouwde scheepswerf De Vlijt regelmatig boten voor het Corps Pontonniers in Dordrecht. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5400,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-5396","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-speciaal-vaartuigen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5396"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12217,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5396\/revisions\/12217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}