{"id":10690,"date":"2020-08-11T09:26:57","date_gmt":"2020-08-11T09:26:57","guid":{"rendered":"https:\/\/scheepswerfdevlijt.nl\/?p=10690"},"modified":"2025-05-30T12:05:21","modified_gmt":"2025-05-30T12:05:21","slug":"het-mysterieuze-jacht-van-de-sultan1939-1945","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/?p=10690","title":{"rendered":"Het Mysterieuze jacht van de Sultan, 1939 – 1945"},"content":{"rendered":"\r\n


September 1938<\/strong>
Op scheepswerf \u201cDe Vlijt\u201d waren veel twaalfvoetsjollen voor de jachthaven \u201cCieco\u201d in Warmond gebouwd. Sinds 1924 was Nicolaas Kieken de eigenaar van dit bedrijf, waarbij ook een scheepswerfje hoorde. Later kwamen er voor de gebroeders De Vries ook opdrachten voor grotere, stalen motorjachten, zoals bijvoorbeeld bouwnummer 341, de \u201cCalipso\u201d van 25.50 meter.
In de eerste weken van september 1938 werden besprekingen gevoerd tussen Kieken, als ontwerper en tussenpersoon namens de nog onbekende opdrachtgever en de scheepswerf van de gebroeders De Vries in Aalsmeer.\u00a0Het ging over de bouw van een stalen motorjacht, dat ongeveer op dezelfde wijze zou moeten worden uitgevoerd als de \u201cCalipso\u201d. Dit voor \u201cCieco\u201d gebouwde motorjacht was kort hiervoor, in juni 1938, voor Belgische rekening opgeleverd.\u00a0
Nicolaas Kieken ontwierp en tekende de schepen niet zelf, dat deed zijn hoofdontwerper in deze jaren, de scheepsbouwkundige W. Schram.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Het jacht van de Sultan<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Drie namen<\/strong>
Het schip waarover men in september 1938 sprak, was twee meter langer dan de \u201cCalipso\u201d en werd ontworpen door Schram. De naam van de opdrachtgever werd in de eerste fase niet genoemd, daarom werd het motorjacht onder andere aangeduid als \u201cKieken III\u201d, omdat het de derde grote opdracht was. Toch werd de werfnaam na korte tijd: \u201cSultan\u201d. Iedereen wist daarna dus voor wie het schip zou worden gebouwd. Maar, voor welke sultan? Die vraag bleef jarenlang onbeantwoord.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sultan\u00a0\u00a0
<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"\r\n
Sultan van Boeloengan<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pas in 2000 werd dankzij de oud-militair R. Luis uit Roden precies duidelijk om welke sultan het ging en wat de naam van zijn motorjacht was.\u00a0Het ging om de tiende en laatste Sultan van Boeloengan, een sultanaat in N.O. Borneo aan de benedenloop van de rivier Kayan. In 1930 woonden er ongeveer 70.000 mensen, vooral leden van verschillende Dajak stammen. Deze sultan heette\u00a0Maulana Sultan Mohamad Djalaloeddin<\/em>. Hij was geboren in Noordoost Borneo in het plaatsje Tandjoeng Palas op 13 juli 1884 en werd op 23 april 1931 tot sultan van de landstreek Boeloengan benoemd. Boeloengan wordt tegenwoordig als Bulungan geschreven, beide schrijfwijzen volgen hier verder door elkaar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"\r\n
Borneo met in de rode cirkel Boeloengan<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

De sultan overleed in 1958. Het was geen bijzonder rijk sultanaat, totdat in die tijd, omstreeks 1933 juist grote hoeveelheden olie en gas in dit gebied bij het eiland Tarakan werden aangetoond.\u00a0
Tegenover het paleis in Tandjoeng Palas lag aan de overzijde van de Kayan de hoofdplaats: Tandjoeng Selor. Belangrijke bronnen van inkomsten in Boeloengan waren van oudsher rotan, vogelnestjes, damarhars en guttapercha dat onder meer de grondstof leverde voor latex.
De sultan was officier in de orde van Oranje Nassau en werd na de oorlog benoemd tot \u2018luitenant kolonel \u00e0 la suite\u2019.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Op weg naar Koningin Wilhelmina<\/strong>
Koningin Wilhelmina vierde op 6 september 1938 officieel haar 40-jarig regeringsjubileum en voor die gelegenheid werden , naast vele andere gasten, ook de sultans uit Nederlands Indi\u00eb uitgenodigd.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"\r\n
Aankomst in Den Haag. Links secretaris Isra\u00ebl, tweede van rechts de Sultan<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

Op 8 juni 1938 vertrok sultan Djalaluddin met in zijn gevolg zijn schoonzoon Andi Walang en zijn neef Datoe Amir met het ss \u201cDempo\u201d van de Rotterdamse Lloyd vanuit Nederlands Indi\u00eb. Op 24 juni 1938 was het schip in Suez en op 29 juni werd Marseille bereikt. Per trein, de zogenaamde \u201cLloyd-Rapide\u201d, werd daarna de reis naar Den Haag voortgezet. De plechtige aankomst in de vroege ochtend van 30 juni 1938 op station Hollandsch Spoor in Den Haag werd uitgebreid in verschillende dagbladen beschreven. In Nederland werd de assistent resident M.E.L. Isra\u00ebl als secretaris van de sultan aangesteld. De sultans werden tijdens hun verblijf op verschillende ministeries en andere instellingen ontvangen. Op 25 augustus bijvoorbeeld bezocht de sultan de toenmalige minister president Colijn. Een paar dagen later volgde een grootse ontvangst bij de Ondernemersraad voor Nederlands Indi\u00eb.
Op 29 augustus 1938 brachten de Sultans van Deli, Langkat, Pontianak en Boeloengan een bezoek aan de koningin, prinses Juliana en prins Bernhard op Huis ten Bosch. Bij die gelegenheid bood sultan Djalaluddin enige geschenken aan. Een kralen mandje van Dajaks werk voor prinses Juliana, een Dajaks zwaard voor de prins en een gouden schotel voor prinses Beatrix.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Opdrachtgever?<\/strong>
Tijdens zijn bezoek aan Den Haag van juli tot september 1938 heeft Sultan Djalaloeddin aan Kieken opdracht gegeven om voor hem een groot motorjacht te laten bouwen. Zo hebben wij dat tot nu toe altijd aangenomen. Maar misschien is dit toch niet helemaal juist, zoals uit het hier volgende kan blijken.\u00a0\u00a0
Omstreeks 2001 kregen verschillende nakomelingen van Sultan Djalaluddin die nog in Indonesi\u00eb woonden van de gouverneur van Bulungan toestemming om het wrak van het jacht te onderzoeken. Tot nu toe heeft dat geen enkel resultaat opgeleverd. Ook de oudste nog levende zoon, geboren omstreeks 1938, die sinds de aanslag op zijn familie in 1964 in Maleisi\u00eb in vrijwillige ballingschap leefde, toonde interesse. Zijn naam wordt op verschillende manieren geschreven, meestal als Datu Mamun, maar ook als prins Datu Osman. Hij schreef een brief waarin hij verklaarde\u00a0dat het jacht in 1938 door Koningin Wilhelmina als een persoonlijk gift aan zijn vader Sultan Maulana Muhammad Djalaluddin was geschonken.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"\r\n
Het jacht in aanbouw, winter 1938-’39<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

De Japanse historicus Dr. M. Okushima is gespecialiseerd in de geschiedenis van Bulungan. Zij beschreef in november 2008 dat er tijdens het bezoek van Sultan Djalaluddin aan Nederland in de zomer van 1938 een vergadering werd belegd tussen enkele banken en de sultan. Hij kreeg daar een vervelend bericht te horen: voortaan werd hem in plaats van 15% nog maar 10% van de opbrengst van de olieconcessies uitgekeerd. De professor veronderstelt dat de sultan daarom het jacht op kosten van de banken mocht laten bouwen, als een soort \u2018compensatie\u2019. Om de zaak mooier te laten klinken werd het misschien gepresenteerd als een \u2018gift van de Koningin\u2019?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Waarom via Kieken?<\/strong>
Waarom de opdrachtgever, de sultan, of wie dat dan ook maar geweest mag zijn, bij Kieken in Warmond terecht is gekomen, is niet meer te achterhalen. Waarschijnlijk had Nicolaas Kieken heel goede relaties in Den Haag. Prins Bernhard bezocht al in\u00a0\u00a0november 1936 de jachthaven in Warmond om zich te ori\u00ebnteren over een motorjacht. Hij bekeek toen het jacht van de uitgever A.W. Sijthoff uit Den Haag dat \u201cFeja\u201d heette. Toevallig of niet, jaren daarvoor in 1928, werd op\u00a0\u00a0scheepswerf \u2018De Vlijt\u2019 van de gebroeders De Vries voor de heer Sijthoff een twaalfvoetsjol gebouwd met de naam\u2026 \u201cFeja\u201d. Er bestonden dus al oude relaties tussen de verschillende partijen.
Of kwam het omdat tekeningen en foto\u2019s van eerder door Kieken (of eigenlijk door zijn tekenaar Schram) ontworpen motorjachten ruim voorhanden waren?\u00a0\u00a0Misschien werd daarom voor een ontwerp gekozen dat veel leek op het kort hiervoor bij De Vries gebouwde stalen motorjacht \u201cCalipso\u201d?
De sultan is nooit op \u201cDe Vlijt\u201d in Aalsmeer geweest , hij vertrok op donderdag 22 september 1938 vanuit Den Haag met de boottrein naar Genua. Op 23 september voer hij vanuit die stad met het m.s. \u201cChristiaan Huygens\u201d van de Stoomvaart Maatschappij \u2018Nederland\u2019 naar Batavia. Omstreeks eind oktober 1938 was de sultan weer in Bulungan. Zijn secretaris, de assistent resident Isra\u00ebl bezocht de scheepswerf wel.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Onderhandelingen over de prijs<\/strong>
Uit een brief van 5 september 1938 blijkt dat scheepswerf \u201cDe Vlijt\u201d het jacht voor de Sultan voor \u0192 33.250 kon bouwen. Kieken deelde mee dat de opdrachtgever dit te duur vond en tijdens een bespreking op 7 september antwoordden de gebroeders De Vries dat zij het jacht desnoods voor \u0192 29.000 wilden aannemen. Kort daarna, op 19 september 1938, werd duidelijk dat ook dit bedrag nog te hoog werd gevonden.\u00a0
Op die datum deelde de werf aan Kieken mee dat men niets meer van deze prijs af kon doen.\u00a0\u201cWij rekenden op eerste klas materiaal en solide werk, wat toch voor een jacht van deze afmetingen verlangd mag worden en komen met de genoemde prijs van \u0192 29.000 al z\u00f3 schraal uit, dat wij onmogelijk dit bedrag nog iets zouden kunnen verlagen. Wij zouden graag deze boot willen maken en hopen dat het U gelukken zal de opdrachtgever te overtuigen van de lage prijs, zodat hij er nog iets bij zal doen en dit dan toch door kan gaan.\u201d
Uiteindelijk heeft de opdrachtgever de prijs van \u0192 29.000 geaccepteerd want eind september of begin oktober 1938 stuurde Kieken vanuit Brussel een ansichtkaart waar hij op de achterkant het volgende schreef:\u00a0Mijne heren, van W. Schram heeft U waarschijnlijk reeds een telefoon gehad, dat de zaak in orde is. Ik hoop dat deze derde zaak eveneens op de bekende aangename wijze zal verlopen.\u00a0<\/em>(Het was het derde stalen motorjacht dat door De Vries voor Kieken werd gebouwd).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Contract\u00a0<\/strong>
Van het bouwcontract is in het werfarchief enkel nog een handgeschreven kopie terug te vinden, het is bovendien niet helemaal compleet. Als datum wordt november 1938 genoemd. Jammer genoeg zijn er ook geen bouwtekeningen meer bekend. Het contract luidt als volgt:\u00a0
\u201cTussen de ondergetekenden, de scheepswerf \u201cDe Vlijt\u201d fa. H. & J. de Vries, te Aalsmeer en de heer Nic. Kieken, Jachthaven \u201cCieco\u201d, Warmond, hierna genoemd resp. aannemer en aanbesteder.\u00a0
De aannemer neemt aan de aanbesteder te leveren een twin screw dieselmotorjacht, afmetingen 28,80 m lengte, 5 m\u00a0\u00a0breedte op de spanten en 1,80 m diepgang, met stalen romp en overigens\u00a0geheel zoals aangehechte bouwbeschrijving en algemeen plan tekening aangeeft. De aanneemsom van de boot bedraagt \u0192 \u2026, (bedrag niet ingevuld).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Welke som de aanbesteder aan de aannemer aanneemt te betalen in de volgende termijnen:
\u0192 7250\u00a0\u00a0bij ondertekening van deze overeenkomst;
\u0192 7250\u00a0\u00a0als de romp beplaat is;
\u00a0\u0192 7250\u00a0\u00a0als de dekken gelegd zijn;
\u0192 7250\u00a0\u00a0als het gehele werk door de aannemer te verrichten klaar is en het schip van\u00a0de werf afgeleverd is.
Aldus in tweevoud opgemaakt en getekend de \u2026 November, 1938\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Oplevering<\/strong>
Waarschijnlijk werd in het offici\u00eble contract nogal de nadruk gelegd op de datum van oplevering. Enigszins geprikkeld schreven de gebroeders De Vries op 24 november 1938 aan Kieken:\u00a0\u201c\u2026 dat wij nimmer met U overeenkwamen dat eventuele schade, welke zou ontstaan bij te late aflevering, voor onze rekening zou zijn en U ons dus niet hiervoor aansprakelijk kunt stellen.\u201d
\u201cVanzelfsprekend zullen wij alles doen om de 3e<\/sup>\u00a0week van maart 1939 het schip klaar te hebben. Ook voor ons is het prettig als alles vlot verloopt, maar doet U dan ook alles wat kan om het werk te bespoedigen. Er is nu al zo\u2019n mooi stuk bouwtijd verstreken en kunt U ons ook de tekeningen van het houtwerk nog niet toezenden? Wij staan er op te wachten en vooral de nog nodige ijzerwerk tekeningen, zoals de motorfundatie en de opbouw (de opbouw staat niet op het nieuwe constructieplan op het dek aangegeven).\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Indeling<\/strong>
In grote trekken was de indeling van het schip van voor naar achter was als volgt:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
  1. Kettingbak<\/li>\r\n
  2. Waterdicht schot<\/li>\r\n
  3. Schipperslogies voor 6 man met opklapbare kooien<\/li>\r\n
  4. Kapiteinshut, aan bakboord, Kombuis, aan stuurboord<\/li>\r\n
  5. Motorkamer<\/li>\r\n
  6. Waterdicht schot<\/li>\r\n
  7. Gang met drie 2-persoons logeerhutten<\/li>\r\n
  8. Twee badkamers<\/li>\r\n
  9. Eigenaars hut<\/li>\r\n
  10. Waterdicht schot<\/li>\r\n
  11. Bergruimte<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n\r\n

     <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    De eigenaars hut\u00a0<\/strong>
    Deze werd als volgt omschreven:\u00a0Een dubbel bed met Epeda matras, een sprei van oranje fluweel gordijnen ook van oranje fluweel, hang- en legkasten, banken aan bakboord en aan stuurboord gestoffeerd met oranje leerdoek, Een toilettafel, Een schrijfbureau, Twee stoeltjes gestoffeerd met oranje leerdoek, vloerbedekking beige moquette, vier lichtpunten, twee elektrische ventilatoren, twee stopcontacten en betimmering af te stofferen in goudleerdoek.
    In totaal was voor deze hut 18.5 m\u00b2 gouddoek nodig: voor de beide zijkanten 6 m\u00b2, voor het\u00a0achterschot: 4.5 m\u00b2 en 8 m\u00b2 voor het voorschot en de deuren. Over de naden en bij de deurpanelen moest de afwerking met goudgekleurde latjes plaats vinden. Waarschijnlijk was dit de hofkleur van de sultan. Van het goudleerdoek is in het werfarchief in Aalsmeer nog steeds een staaltje bewaard gebleven.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Bouw<\/strong>
    In de middelste van de drie loodsen op de scheepswerf in Aalsmeer werd in de werkweek van 1 tot 7 oktober 1938 met de bouw van het motorjacht begonnen. De spantlijnen werden op de spantenvloer gezet door de \u2018afschrijver\u2019, hij maakte ook de mallen voor de huidplaten.\u00a0
    De vier davits werden besteld bij J. G. Benes, Steven en Roersmederij in Hoogezand, de order is nog in het werfarchief bewaard:\u00a0Levering van 4 stuks davits, geheel compleet met onder en bovenpotten, zoals op de tekening aangegeven, voor \u0192 225, franco onze werf. Wij verzoeken u binnen 14 dagen te leveren en per vlugste gelegenheid ons toe te zenden. Vertrouwend dat u een en ander goed afgewerkt levert, daar dit voor een jacht bestemd is.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Drie en een halve maand na het begin van de bouw, op 17 januari 1939 was de beplating van de romp gereed. Kort voor 1 maart 1939 waren de dekken gelegd en daarna volgde de derde termijnbetaling van \u0192 7250. Twee weken later, op dinsdag 14 maart 1939 vond de tewaterlating al plaats. Van deze gebeurtenis werden meer foto\u2019s dan anders gemaakt, dit om de verre opdrachtgever van alles op de hoogte te stellen. E\u00e9n van de toen aanwezige timmerlieden die zich deze gebeurtenis nog kon herinneren is H.P. (Henk) de Wit. Hij schreef mij in december 2000:\u00a0\u201cDe heer Kieken was een beminnelijke zakenman, maar bij de tewaterlating kon er nooit een borreltje af.\u201d<\/em>
    De Wit noemt de volgende mensen die aan dit schip hebben meegebouwd: Dirk Waayman, voor de motoren, Arie Wies voor het overige instrumentarium en het railingwerk, het houtwerk voor het interieur werd door Jaap van der Geest en Jan Kappelhof gemaakt en door andere timmerlieden aan boord aangebracht.
    Waarschijnlijk werd speciaal voor dit schip het lage achterste deel van de middenloods op \u201cDe Vlijt\u201d vervangen door een nieuwe en hogere loods. De \u201cSultan\u201d was het eerste schip dat vanuit deze loods te water werd gelaten. Bij de gasten die hier aanwezig waren bevond zich ook de persoonlijk secretaris Isra\u00ebl.
    Niet alleen de bouw verliep voorspoedig, ook financieel bleek het voor de gebroeders Henk en Joh. de Vries geen slechte zaak zoals uit het volgende bewaard gebleven overzichtje blijkt:\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Overzicht bouwkosten<\/strong>
    Kosten aan hout\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u0192\u00a0\u00a0\u00a0\u00a01865,38
    Kosten aan ijzer\u00a0
    en klein materiaal uit het magazijn\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u0192\u00a0\u00a0\u00a0\u00a01152,04
    Diverse rekeningen\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u0192\u00a0\u00a0\u00a0\u00a07582,38
    Netto loonkosten\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u0192\u00a0\u00a0\u00a0\u00a06983,45
    Toeslag 40% op de lonen\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0\u0192\u00a0\u00a0\u00a0\u00a02793,36
    Kostprijs teakhouten sloep\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u0192\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0278,94
    Kostprijs\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u0192 20.665,55
    Totale opbrengst met sloep\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u0192 29.000,00<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Winst\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u0192\u00a0\u00a0\u00a0\u00a08344,45<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Naar Indi\u00eb<\/strong>
    In de werkweek van 15 tot 21 april 1939 was het schip klaar en kon het naar Amsterdam worden gevaren. Er is nog een foto waarop het jacht met de statietrap buitenboord op het poeltje achter de werf ligt, waarschijnlijk gereed voor de proefvaart. Het schip is helemaal klaar, maar een naam is nog steeds niet aangebracht.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
    \"\"<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n
    \r\n
    \"\"\r\n
    Na de tewaterlating op het achterdek. Linksachter dhr. Isra\u00ebl, rechts H.S. de Vries Sr. Links van hem N. Kieken<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Op maandag 24 april 1939 werd het jacht van de Sultan aan de Java kade in Amsterdam met een drijvende dok aan boord van het m.s. \u201cPoelau Tello\u201d van de Stoomvaart Maatschappij \u201cNederland\u201d gebracht. Als de krantenfoto\u2019s nauwkeurig bekeken worden blijkt dat ondertussen een naam op de boeg is geschilderd. Volgens het bijschrift in een krant heette het schip: \u201cWarmond\u201d.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
    \"\"<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Diezelfde dag vertrok de \u201cPoelau Tello\u201d naar Batavia, waar het schip begin juni arriveerde. Op zaterdag 11 juni werd het laatste deel van de reis vanuit Soerabaja naar Boeloengan voortgezet.\u00a0\u00a0Korte tijd later kwam de \u201cWarmond\u201d uiteindelijk op haar bestemming in Noordoost Borneo, op de rivier de Kayan bij het paleis in Tandjoeng Palas aan. Een resident die in die periode vaak aan het hof van de Sultan kwam, heeft een foto van het schip gemaakt terwijl het afgemeerd ligt aan een steiger. Boven het voor- en achterdek zijn grote zonnetenten gespannen. Links, op de steiger naar het schip, staan elf mensen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
    \"\"\r\n
    Afgemeerd voor het paleis te Tandjong Palas<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

    De zes mannen links zijn waarschijnlijk bedienden, de vijf mannen rechts hebben een insigne op hun hoofddeksel en schouderepauletten. Het is aan te nemen dat zij de bemanning van het jacht vormden. Op de boeg prijkt de naam \u201cWarmond\u201d.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \u2018Nieuws v.d. Dag voor Nederlandsch Indi\u00eb\u2019, 14 juni 1939<\/strong>
    Op die dag verscheen in deze krant een artikeltje met als kop:\u00a0\u00a0Jacht voor Sultan. Als deklast op de \u201cTello\u201d.\u00a0<\/em>
    Daarin stond onder andere het volgende vermeld. \u2018Zoals bekend, heeft de Sultan verleden jaar de feesten ter gelegenheid van het jubileum van H. M. de Koningin bijgewoond en ook een reis gemaakt door Nederland. Daaruit kwam voort een order aan de firma Nic. Kieken, om een jacht, de \u201eWarmond\u201d, te bouwen. Het blad was in de gelegenheid de \u201eWarmond\u201d te bezichtigen. Het is een fraai dubbelschroef motorjacht, 28 meter lang, 4 m breed en 7 meter hoog van schoorsteen tot bodem. Het maakt een fraaie indruk met zijn gestroomlijnde boeg en is comfortabel ingericht. Allereerst treedt men den deksalon binnen, welke brede ramen heeft en waar een Philips-radiotoestel staat opgesteld. Dan kan men zich naar het voor- of achterdek begeven, welke beide een zonnetent bezitten. Op het achterdek hangt een jol in de davits. Benedendeks vindt men drie kleine hutten met divanbed en vaste wastafel, een badkamer met zitbad, douche en W. C.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Meer naar achter is de salon voor den Sultan, welke behoorlijk ruim is, lange divans en een schrijftafel langs de wanden heeft en stoelen en tafels in het midden. Via de brug met stuurhut, vanwaar de machines bediend worden, komt men in de machinekamer, waar de twee motoren voor de voortstuwing zorgen, voorts de dynamo gemonteerd is, welke elektriciteit verschaft voor het jacht en zich handpompen enz. bevinden. Vooronder is het verblijf van de bemanning met zes kooien, W.C., aanrecht enz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Kortom, de \u201eWarmond\u201d is een smaakvol ingericht, geriefelijk jacht, dat den Sultan op de rivieren van zijn gebied goede diensten zal bewijzen, daar de geringe diepgang \u2014 slechts anderhalve meter \u2014 lange tochten \u2018binnenslands mogelijk maakt.\u2019<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Tweede Wereldoorlog
    <\/strong>Sultan Maulana Mohamad Djalaloeddin heeft doordat de Tweede Wereldoorlog korte tijd later uitbrak maar betrekkelijk weinig van zijn jacht kunnen genieten. Een oude inwoonster van Tandjoeng Palas kon zich in 2008 nog herinneren dat zij samen met haar oom ooit aan boord van het jacht van de sultan was geweest. Het was een wonderbaarlijke ervaring voor haar toen ze de vele hutten met goudkleurig interieur zag. Het was er schoon en er stonden prachtige meubels.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Nederlands Indi\u00eb werd vanaf januari 1942 door Japanse troepen aangevallen. Tarakan was het centrum voor olieproductie en daarom voor de Japanners van groot strategisch belang. In januari en februari 1942 werden hier bombardementen uitgevoerd en korte tijd later namen de Japanners het eiland in. Om aan de Japanse bezetters te ontkomen, vluchtte de Sultan met zijn familie naar een geheime plaats, verder stroomopwaarts langs de Kayan rivier.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Gezonken in 1942 of 1945?\u00a0
    <\/strong>Aanvankelijk waren de berichten dat het jacht in het begin van 1942 door Japanse vliegtuigen tot zinken was gebracht en daarna in de rivier verdween. Later blijkt uit berichten uit Indonesi\u00eb dat het misschien heel anders is gegaan.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
    \"\"\r\n
    Het jacht op de bodem van de rivier Kayan<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Het jacht \u201cWarmond\u201d zou de oorlog hebben overleefd en werd pas op of na 1\u00a0mei 1945 door Australisch vuur tijdens de\u00a0bevrijding van Tarakan zwaar beschadigd. De Australi\u00ebrs\u00a0dachten namelijk dat ze een Japans patrouillevaartuig\u00a0tegenkwamen op de rivier bij het paleis van de sultan. Korte tijd later werd het jacht opgekalefaterd en naar de overzijde van de rivier gesleept maar helaas brak midden op het water de kabel en zonk de \u201cWarmond\u201d naar de bodem. Bijgaande foto, niet erg duidelijk overigens, is te vinden op een Facebook pagina met de tekst:\u00a0\u201cHinga\u00a0Kini Warmoond Masih Tenggelam di Laut\u201d,\u00a0<\/em>dat wil zeggen:\u00a0tot nu toe ligt de \u201cWarmond\u201d nog steeds onder water\u2026<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Na de bevrijding<\/strong>
    In juli 1945 reisde een groep Australische militairen naar Tandjoeng Selor om contact met sultan Djalaluddin te zoeken. Het paleis was gebruikt door Japanse officieren en zwaar beschadigd. De sultan en zijn familieleden werden uiteindelijk gevonden in een schuilplaats verder stroomopwaarts langs de Kayan rivier, Ze werden omringd door met vlijmscherpe messen bewapende lijfwachten van Dajaks. De Australi\u00ebrs werden gastvrij door de sultan onthaald. Hij was broodmager, onder zijn ogen zaten zware wallen en hij zag er breekbaar uit. Toch stond hij kaarsrecht op zijn glimmende leren schoenen en gehuld in een onberispelijk roomwit, zijden overhemd. Sinds de Japanners waren verdreven uit zijn gebied was hij nog niet bij zijn paleis wezen kijken. Zijn twee luxe auto\u2019s van het merk Packard en het motorjacht waren verwoest. E\u00e9n van de Packards was bestemd geweest om de kinderen van de sultan naar het vlakbij het paleis\u00a0\u00a0gelegen schooltje te brengen. De Australi\u00ebrs kregen de indruk dat het verlies van de auto\u2019s en het jacht de Sultan meer pijn deed dan de verwoestingen aan zijn paleis. Als \u2018ontvangstzaal\u2019 diende een ruimte die door bladeren van een sagopalm beschut werd. Er stonden enkele stoelen rond een grote tafel en er hing een foto van Koningin Wilhelmina, hier werd zoete, zwarte thee geserveerd.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Einde Sultanaat<\/strong>
    Korte tijd later keerde de Sultan terug naar Tandjung Palas. Sultan Djalaloeddin overleed daar op 21 december 1958 en daarna werd door de Indonesische regering geen toestemming verleend om een opvolger te benoemen. In 1964 werd het sultanaat opgeheven en het paleis aan de rivier werd in brand gestoken. De begraafplaats van de Sultans en de moskee werden gespaard. Verschillende nakomelingen van de sultan werden in die periode afgevoerd en om het leven gebracht. Een paar familieleden wisten hun leven te redden door uit Bulungan weg te vluchten.
    Op de plek van het vroegere paleis werd later een prachtige, kleine replica gebouwd waarin tegenwoordig een museum is gevestigd, erachter bevinden zich de oude moskee en de familiegraven van de Sultans.
    Ongeveer op de plaats langs de oever van de rivier de Kayan waar de Warmond gezonken ligt, bevindt zich nu een haven die door de gouverneur van Bulungan werd gesticht. Als herinnering aan de laatste sultan kreeg deze haven de naam \u201cDjalaluddin\u201d. Vanaf 1997 werd door deze gouverneur een vruchteloze poging gedaan om het scheepswrak te lichten. Daarbij speelden twee overwegingen een rol. In de eerste plaats ziet men het als een soort eerherstel van de nagedachtenis van de sultan en zijn familie. Daarnaast hoopt men op een toestroom van toeristen die dit \u2018mysterieuze jacht\u2019 van sultan Maulana met eigen ogen willen zien.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    Het is de vraag of dit ooit gebeuren zal want tot nu toe rusten de wrakstukken van de\u00a0\u00a0\u201cWarmond\u201d nog altijd op de bodem van de traag stromende rivier de Kayan. Naar men beweert met de boeg omhoog en het achterschip in de modderige ondergrond.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
    \"\"\r\n
    De Sultan naast de replica van zijn paleis, nu museum<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Het wonderlijke verhaal van het motorjacht van de Sultan van Boeloengan. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10694,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8,9],"tags":[],"class_list":["post-10690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bijzondere-verhalen","category-historie-familie-de-vries","category-motorjachten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10690"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12266,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10690\/revisions\/12266"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.scheepswerfdevlijt.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}